Ada Chmielewska-Ciż

adwokat

Opis...
[Więcej >>>]

Jak mogę Ci pomóc?

Katastrofa drogowa i inne przestępstwa drogowe cz. I

Ada Chmielewska-Ciż13 czerwca 2020Komentarze (0)

W poprzednich wpisach (czytaj tutaj) omówiłam przestępstwo wypadku drogowego. Jednakże Ustawa Kodeks karny penalizuje szereg innych czynów, które z tematem mojego bloga mają wiele wspólnego. Omówię je właśnie dziś.

Katastrofa drogowa

Przestępstwo to opisane jest w art. 173 k.k. Cechą odróżniającą katastrofę w ruchu od wypadku jest zagrożenie dla życia lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach.

Przestępstwo to można popełnić umyślnie albo nieumyślnie. W ruchu lądowym, wodnym czy powietrznym katastrofa umyślna wystąpuje niezwykle rzadko a i wtedy rozważać można inną kwalifikację prawną. Przykładem może być sprawa pilota Aleksandra Lubitza.

Poza przypadkami samobójców czy ataków terrorystycznych z wykorzystaniem pojazdu (np. zamach w Nicei) katastrofa w ruchu będzie skutkiem czyjegoś nieumyślnego zachowania w postaci naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu.

Umyślność i nieumyślność spowodowania katastrofy

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 8.03.2017 r., III KK 345/16:

istotą nieumyślności, jako znamienia strony podmiotowej przestępstwa jest niezachowanie przez sprawcę ostrożności wymaganej w danych okolicznościach (art. 9 § 2 KK). Jeśli odnieść to do zachowania polegającego na sprowadzeniu katastrofy przez sprawcę kierującego pojazdem, to niezachowanie wymaganej ostrożności wiązać się może właśnie z naruszeniem reguł bezpieczeństwa w komunikacji, przy czym dotyczy to najczęściej ruchu drogowego.

Co do umyślności wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 24.05.2016 r., II AKa 355/15. Sąd ten wskazał, że:

Umyślne sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, przy zaistnieniu szczególnych okoliczności. Z reguły działanie sprawcy z zamiarem ewentualnym jest nie do przyjęcia w stosunku do sprawcy będącego uczestnikiem ruchu. Nie może się on bowiem godzić na nastąpienie katastrofy, której skutki dotknęłyby go w pierwszej kolejności. Możliwość uznania, że sprawca działał z zamiarem ewentualnym może zachodzić jest tylko w sytuacjach wyjątkowych, takich jak np. znaczny stan nietrzeźwości sprawcy, ucieczka ściganego kierowcy, który w celu uniknięcia odpowiedzialności zmierza do udaremnienia pościgu za wszelką cenę, nie wyłączając spowodowania katastrofy.

Zagrożenie karą

Przestępstwo to jest zagrożone karą od roku do lat 10 pozbawienia wolności – w przypadku  umyślności albo od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności (nieumyślność).

Skutkiem katastrofy może być śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób. Wtedy sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12 (umyślność) albo karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 (nieumyślność).

Cechy katastrofy

Podstawowe cechy katastrofy to spowodowanie zagrożenia dla życia lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach. Pojęcie „wiele osób” nie zostało w Kodeksie karnym zdefiniowane. Wiele osób to co najmniej 10 osób (niektóre sądy przyjmują 6 osób). Mienie w wielkich rozmiarach to mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 1 000 000 złotych (art. 115§ 6 k.k.).

Inną jej cechą jest nagłość. Nagłość należy analizować nie tylko z perspektywy zachowania sprawcy, ale rozwoju przebiegu zdarzeń, z uwzględnieniem projekcji każdego uczestnika takiego zdarzenia.  Może być ona istotna z punktu widzenia możliwości przeciwdziałania zagrożeniu (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z 4.12.2019 r., V KK 143/19).

Dla przyjęcia katastrofy nie ma znaczenia stopień obrażeń ciała innych osób, lecz musi zaistnieć zagrożenie dobra chronionego przez prawo (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 12.09. 2013 r., II AKa 157/13).

Katastrofę w ruchu mogą wywołać różni współuczestnicy ruchu, czasem nawet większa ich liczba. Konieczne jest stwierdzenie, że każdy z nich  naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu i wykazanie związku przyczynowo-skutkowego – wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 26.01.2018 r. w sprawie II AKa 194/17.

Katastrofa a sprowadzenie niebezpieczeństwa

Przepis z art. 174 k.k. uznaje za przestępstwo sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy.  Przestępstwo to może być popełnione umyślnie jak i nieumyślnie. W pierwszym przypadku zagrożenie karą pozbawienia wolności wynosi od 6 miesięcy do lat 8. W drugim – sprawcy grozi kara pozbawienia wolności do lat 3.

Przepis art. 174 k.k. zakazuje podejmowania zachowań skutkujących sprowadzeniem bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy. Musi wystąpić konkretne narażenie dobra prawnego na niebezpieczeństwo. Dla skazania za ten czyn nie jest wystarczające wykazanie, że niebezpieczeństwo było potencjalne.

W toku postępowania trzeba jednoznacznie ustalić, że w sytuacji będącej skutkiem czynu sprowadzone zagrożenie wystąpiło w takiej skali, iż mogło się ziścić bez żadnych dalszych, bezprawnych zachowań danego sprawcy, a nieuchronnym następstwem, bez konieczności pojawienia się jakichkolwiek nowych czynników, jest niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób. Taką tezę postawił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 16.04.2014 r., II KK 314/13.

Typowym przykładem sprowadzenia niebezpieczeństwa są czyny polegające na naruszeniu struktury aparatury sygnalizacyjnej, telekomunikacyjnej i sterowniczej czy kradzieży elementów trakcji kolejowej.

***

Dalszą część artykułu przeczytasz TUTAJ.

Czytaj także: wypadek kolejowy.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 606 887 322e-mail: adwokat.chmielewska@wp.pl

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Adwokacka adwokat Ada Chmielewska-Ciż Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Adwokacka adwokat Ada Chmielewska-Ciż z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem adwokat.chmielewska@wp.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: